Sonja wil nooit meer rijangst ervaren: 'In de auto dacht ik: wat ben ik toch een kneus'

"Lange tijd noemde ik het geen rijangst. Dan zei ik gewoon dat ik geen held was in het verkeer. Ik schaamde me ervoor. Iedereen kan autorijden, waarom deed ik er nou zo moeilijk over? Heel vaak heb ik me hierin best eenzaam gevoeld. Daarom heb ik een boek over mijn proces geschreven: Blij dat ik weer rij. Hiermee wil ik hoop en inspiratie te geven aan anderen die hiermee worstelen: het kan goed aflopen. 

Te lang ben ik streng geweest voor mezelf en praatte ik negatief tegen mezelf in de auto. Wat ben ik toch een kneus, dacht ik dan. Dat doe ik niet meer. Ik heb geleerd dat het beter is om te kijken naar wat mij vooruit brengt, in plaats van mezelf neerhalen."

"Op mijn achttiende begon ik met rijles in mijn dorp in Zeeland. Dat vond ik spannend, maar niet heel eng. Het rijden ging mij niet heel makkelijk af. Op school was ik altijd een goede leerling geweest, maar hier had ik geen grip op. In totaal heb ik vijf keer examen gedaan, steeds zakte ik om vage redenen. 

Achteraf denk ik dat ik daar moedeloos van werd. Ik wist niet hoe ik het beter kon doen en leverde steeds iets meer moed in. Toen ik eindelijk mijn rijbewijs haalde, was ik opgelucht. Eindelijk was ik er vanaf." 

Klassiek patroon

"In de jaren erop reed ik weinig. Met de kennis van nu weet ik dat dat niet handig was, ik had beter meteen kunnen doorpakken. Maar inmiddels was ik naar Utrecht verhuisd, rijden in de stadse chaos zag ik niet zitten. 

Later kochten mijn vriend en ik een derdehands auto waar we veel pech mee hadden, dus dat hielp ook niet om vertrouwen in het rijden te krijgen. Voor mijn werk had ik een ov-kaart – dus daarvoor hoefde ik niet te rijden – en mijn vriend vond autorijden heerlijk. Langzaam vervielen we in het klassieke patroon waarbij hij meestal reed en ik ernaast zat."

"Toen we onze pechauto inwisselden voor een betrouwbaarder exemplaar en kinderen kregen, ging ik wel weer meer rijden. Dat ging niet heel relaxed, ik moest altijd een drempel over, maar ik deed het wél. Ook langere stukken op de snelweg, bijvoorbeeld als we op vakantie gingen."

Angstige bijrijder 

"Maar toen de kinderen ouder werden en niet meer overal gebracht en gehaald hoefden te worden, ging mijn routine achteruit. Onbewust kwam ik in een neerwaartse spiraal. Steeds vaker pakte ik de trein voor lange afstanden omdat ik liever niet reed. 

Een keerpunt was toen ik merkte dat ik ook als bijrijder angstig werd. Ik schrok bijvoorbeeld heel erg als iemand onze auto heel hard rechts inhaalde, ook vrachtwagens vond ik eng. Gek, vond ik, want ik zat dan zelf niet eens achter het stuur."

"Ik nam me voor om vaker zelf te rijden, maar vaak was er dan wel een reden om dit toch niet te doen. Als het hard regende, wilde ik niet rijden. Bekende stukjes gingen nog wel, maar naar iets onbekends rijden gaf mij veel stress. Dat had ook te maken met dat ik dan niet wist waar ik kon parkeren. Zo ontstonden er steeds meer beren op de weg."

Zelf oplossen

"Een paar jaar geleden ging ik een opleiding tot leefstijlcoach volgen. Ik leerde veel over voeding en beweging, maar ook over zelfontwikkeling. Hierdoor realiseerde ik me dat ik die rijangst echt wilde aanpakken. Maar hulp zoeken vond ik een heel grote stap. 

Ik had een rijbewijs, ik kon rijden en deed dat ook. Waarom kon ik deze angst niet zelf de baas worden? Ik vond dat ik het zelf moest oplossen en was erg veeleisend voor mezelf. Zo onnodig, want later merkte ik hoe fijn het was om een uitgestoken hand aan te pakken."

"Ik googelde op specialisten in rijangst en vond er één in mijn buurt: Annemiek. Ik moest mezelf behoorlijk motiveren om haar een mail te sturen. Nu klinkt het zo logisch om dat 'gewoon' te doen, maar toen moest ik echt een drempel over. 

Het kennismakingsgesprek met Annemiek voelde meteen goed. Ze reageerde op een fijne manier, vond mij helemaal niet gek en stelde veel vragen. Bij haar was ik in goede handen, merkte ik."

Kijktips 

"Tijdens de rijlessen met Annemiek zei ik hardop wat ik dacht en voelde. Als ik afremde, legde ik uit waarom ik dat deed en vroeg ik of dat een verkeerde keuze was van mij. 

Van Annemiek kreeg ik de bevestiging dat ik het goed had ingeschat. Ze gaf mij tips, vooral kijktips, maar verder kreeg ik vooral van haar de bevestiging dat ik het prima deed op de weg. Hierdoor groeide het vertrouwen in mijn eigen oordeel."

"Naast de rijlessen heb ik ook een aantal sessies EMDR-therapie gedaan. Ook dit gaf inzichten. Ik besefte dat ik moeite had om ruimte in te nemen op de weg. Dat moet als bestuurder, maar dat durfde ik niet. Ik vond anderen altijd belangrijker dan ik en gaf bijvoorbeeld voorrang terwijl dat niet hoefde. De balans was zoek, realiseerde ik me."

Weer rijden naar Zeeland 

"In totaal heb ik acht rijlessen met Annemiek gehad, vaak een dubbele en soms een enkele les. In een paar maanden tijd bracht dat een bizar verschil. Ik had altijd kopzorgen voordat ik ging rijden, dat doemdenken kostte mij zo veel energie. Dat ik dit heb weten om te draaien in relatief korte tijd had ik echt niet verwacht. 

Nooit meer wil ik me laten beperken door rijangst. Ik vind het nu oprecht leuk om auto te rijden en rijd weer overal naartoe. Laatst reed ik met mijn zus naar onze tante in Zeeland, daar was ik al heel lang niet meer zelf naartoe gereden. We zongen mee met mijn vrolijke playlist, het zonnetje scheen en zelfs de vrachtwagens op de weg konden mij niets schelen. Het voelde als een overwinning. Yes, ik heb ’t geflikt."

Klik hier voor meer Lifestyle