Marte werd psychisch mishandeld door haar vriend: 'Hij filmde me terwijl ik huilde'

"Een jaar lang had ik een relatie met een manipulatieve en narcistische partner. Ik ging op mijn tenen lopen en was continu waakzaam, alsof ik door een mijnenveld liep. De spelregels van onze relatie waren door hem opgesteld, veranderden steeds en waren onredelijk. Net als zijn woedeaanvallen, die buitenproportioneel waren.

Ik werd stil, een schim van mezelf. Naar mijn vriend toe was ik heel loyaal, ik verdedigde hem altijd. Vaak zat hij in de slachtofferrol en dreigde hij zichzelf iets aan te doen als ik bij hem zou weggaan. Bij mishandeling dacht ik vroeger altijd aan blauwe plekken, nu weet ik dat agressie lang niet altijd fysiek is."

"Vanaf 2012 woonde ik in China. Eerst voor mijn studie, later voor mijn werk. Door gedoe met mijn visum moest ik eind 2019 het land verlaten. In de laatste maand voor mijn vertrek ontmoette ik Martin, een Zuid-Amerikaanse expat. We waren casual aan het daten, omdat ik wist dat ik terugging naar Nederland. 

Martin was anders dan mijn vorige vriendjes. Een beetje sullig en gevoeliger. Ik vond het leuk dat hij zijn eigen ding deed en hij was lief en zorgzaam. Hij gaf me complimenten, toonde interesse en zei dat hij zo’n lucky guy was met mij."

Paar weken naar Nederland

"In december 2019 was ik weer terug in Nederland met maar één doel: zo snel mogelijk weer terug naar China gaan. Maar toen brak covid uit. Martin en ik appten en belden veel. Maar soms trok hij zich ineens terug, dan appte hij minder snel terug en deed hij vaag. 

Toch stelde ik hem voor dat hij voor een paar weken naar Nederland zou komen tot de situatie in China zou zijn overgewaaid. Martin zat op een van de laatste vluchten het land uit."

"Ik woonde tijdelijk bij mijn ouders op zolder, Martin trok erbij in. Het zou immers maar voor een paar weken zijn, dachten we optimistisch. We hadden toen nog geen idee dat de corona-ellende zo lang zou aanhouden. Al binnen een paar dagen bleek Martin minder leuk dan hij zich in eerste instantie had voorgedaan. Hij had veel moodswings en blowde veel. 

Ook begon hij mij veel kritiek te geven. Ik was verbaasd en geërgerd: waarom deed hij zo? Ik kaartte het aan, zei iets van zijn gedrag en trok grenzen. Maar dan volgde er een urenlang gesprek waarin hij alles omdraaide: ík deed het allemaal fout, ik gaf niets om hem en accepteerde hem niet."

Verantwoordelijk voor hem

"Martin was in een vreemd land en afhankelijk van mij, dus ik voelde me verantwoordelijk voor hem. Daar speelde hij op in: hij had geen inkomsten, was niet welkom bij zijn familie en kon door de lockdowns niet terug naar China. Dan voelde ik weer begrip en compassie voor hem. Ik dacht dat de omstandigheden een verklaring waren voor zijn gedrag."

"Martin isoleerde mij van mijn omgeving. Over mijn familie zei hij dat ze hem niet mochten en alleen om geld en status gaven – wat onzin was. Ook deugden de partners van mijn vriendinnen niet. Hij zette me op tegen hen en uiteindelijk zag ik mijn vriendinnen dus ook minder."

Mooie beloftes en excuses

"Voor buitenstaanders is het makkelijk om te zeggen: stop dan met zo’n relatie. Maar door alle manipulatie en intimidatie was ik erg aan mezelf gaan twijfelen. Ik gaf mezelf de schuld: misschien was ik wel een akelig en onmogelijk persoon. Ik zat in een overlevingsmodus, waardoor ik de situatie niet helder kon zien. 

We zaten in een cyclus waarin de spanning zich opbouwde, ik alles deed om een escalatie te voorkomen – dat lukte natuurlijk nooit -, dan barstte de bom en als het voorbij was kwamen er mooie beloftes en excuses. Daarna leek het dan even beter te gaan. Dat gaf me hoop: zie je wel, we moeten volhouden en komen er samen wel uit."

"Op de zolder van mijn ouders was het krap. Daarnaast liet Martin me geen moment alleen, hij wilde alles samen doen en domineerde daarmee mijn mentale en fysieke space. Ik hoopte enorm dat een eigen plek onze relatie goed zou doen. 

Toen Martin een baan kreeg in Amsterdam gingen we daar samenwonen. Maar daar bleken zijn uitbarstingen alleen maar erger te worden, nu hij niet meer de schijn hoefde op te houden. Een dieptepunt kwam toen hij mij weer zó enorm kleineerde, dat ik op de grond in tranen uitbarstte. Martin ging me op dat moment filmen, zodat hij aan iedereen kon laten zien 'hoe gestoord ik was'."

Schreeuwend en dreigend voor de deur

"Ik kon er niet bij met mijn hoofd dat je een geliefde zo kon behandelen en besefte dat hij niet ging veranderen. Al mijn hoop op verandering was weg, en ik maakte het uit. Wat volgde was een afwisseling van de grofste beledigingen, emotionele chantage, intimidatie, beloftes, spijtbetuigingen met krokodillentranen, liefdesverklaringen.

Werkte het ene niet dan zette hij het volgende in. Martin vond andere woonruimte, maar stond later nog eens schreeuwend en dreigend voor mijn deur. Toen heb ik de politie gebeld, daarna was er geen contact meer."

"De verwerking en het loslaten van deze relatie was heel intens. Het duurde even voordat ik inzag dat er sprake was van narcistisch misbruik en manipulatie. Radicale acceptatie hielp me hierbij: ik zag Martin zoals hij is, zonder verklaringen te zoeken voor zijn gedrag of het goed te praten.

Ik leerde met meer compassie naar mezelf te kijken. Dat was niet makkelijk, want ik victim blamede mezelf: waarom was ik niet eerder weggegaan? Had ik dan echt zo weinig zelfrespect? Pas later realiseerde ik me dat het niet zo simpel was, en dat ik helemaal geen eigen keuze had toen ik eenmaal die relatie ingezogen was. 

Verbinding met fijne, veilige mensen bij wie ik fouten mag maken en die op een gezonde manier met mij omgaan, is heel helend geweest. Ik koester mijn vriendinnen."

Lege beloftes

"Ik sprak veel met anderen over mijn ervaringen en steeds hoorde ik veel dezelfde verhalen en herkenning. Het lijkt wel een kwartetspel, dacht ik toen: 'Mag ik in de categorie lege beloftes 'dit was de laatste keer?'' Ik googelde erop en zag dat zoiets nog niet bestond. Twee jaar lang ben ik bezig geweest met de ontwikkeling hiervan. Helend voor mij, en ik hoop dat anderen er iets aan hebben." 

"Hierna ben ik anderen gaan coachen die ook willen loskomen van een destructieve relatie en veel op Instagram gaan plaatsen hierover. Ik wil mijn verhaal inzetten om duidelijk te maken hoe zo’n mechanisme werkt, dat zelfs als je het hebt meegemaakt moeilijk te begrijpen is, laat staan als je het niet hebt meegemaakt. 

Vermoed je dat iemand in je omgeving in een destructieve relatie zit, probeer dan zonder oordeel te luisteren en degene ruimte te geven om te praten. Oefen geen druk uit, dat werkt averechts. En tegen mensen die dit zelf meemaken wil ik zeggen: je bent niet gek, je overdrijft niet en het ligt niet aan jou."

Heel gelukkig zonder partner

"Ik weet zeker dat ik nooit meer in een destructieve relatie terechtkom, met iemand die mij zo vernedert en dat ik mezelf daarin verlies. Met iemand die misbruik maakt van mijn kwetsbaarheid en vertrouwen. Momenteel ben ik single. Ik ben heel gelukkig zonder partner. Een relatie is voor mij geen must. Het moet een aanvulling zijn, waarin we blij zijn met elkaar en elkaar alles gunnen. En dat we beiden the lucky guy zijn."

Klik hier voor meer Lifestyle