Valentijnsdag: waarom mannen langer blijven hangen in liefdesverdriet

Een relatiebreuk is niet alleen iets mentaals. Volgens Schaart lijkt liefdesverdriet sterk op rouwverwerking: "Liefde kan in het brein als verslaving werken. Wanneer die plots stopt, raakt je systeem ontregeld. Je raakt in een soort vrije val. Je kijkt obsessief naar de sociale media van je ex, fietst expres langs zijn of haar huis of zoekt andere manieren om dichtbij te blijven." Dit gaat gepaard met gevoelens van somberheid, wanhoop en onrust.

Naast je hoofd doet ook je lichaam volop mee: het verdriet kan letterlijk pijn doen. "Er is een voortdurende tweestrijd in het lijf", aldus de liefdesverdrietpsycholoog. Dat gevoel is niet overdreven. "In een hersenonderzoek waarbij proefpersonen in een MRI-scanner foto’s van hun ex te zien kregen, lichtten dezelfde hersengebieden op die betrokken zijn bij pijn en genot."

Belangrijke factoren

Liefdesverdriet gaat verder dan het missen van een persoon. "Wie een relatie verliest, verliest ook een gedeeld verleden en de verwachte toekomst samen. Plannen, routines en alle zekerheid vallen weg. Tegelijkertijd ben je op jezelf aangewezen. Dat kan leerzaam zijn, maar ook pijnlijk confronterend", zegt Schaart.  

Je leeftijd speelt hier overigens geen rol in. Liefdesverdriet is niet leeftijdsgebonden: zowel jongeren als volwassenen kunnen er diep door worden geraakt. Wat wel zwaar weegt, is of jij degene bent die wordt verlaten of die zelf de relatie beëindigt. "Wie vertrekt heeft vaak al een periode van onbewust afscheid achter de rug. Wie achterblijft krijgt het verlies, vaak onaangekondigd, over zich heen. Ook de duur van de relatie en de manier waarom die eindigt, spelen een rol."  

Venus en Mars

Het verschil tussen mannen en vrouwen is enorm. "Mannen voelen vaak eerst opluchting als de relatie eindigt", zegt Schaart. "Toch krijgen ze daarna alsnog te maken met een golf aan emoties. Veel mannen vinden het lastig om hierover te praten en hulp te zoeken. Ze stappen relatief snel in een nieuwe relatie, terwijl ze beter zouden kunnen stilstaan bij wat er misging." 

Vrouwen hebben eveneens veel pijn, maar delen die vaak met anderen. "Ze zoeken vriendinnen op, praten over het verlies en vinden sneller steun bij lotgenoten. Ook stappen ze sneller naar een professional voor hulp", vertelt Schaart. "Daardoor herstellen ze gemiddeld sneller dan mannen."

De draad weer oppakken

Herstel vraagt om tijd en aandacht. "Contact houden met vrienden en familie helpt, al is het belangrijk dat die vrienden geen advies geven, maar vooral luisteren. Daarnaast is het voor de hersenen ook erg belangrijk het praten te blijven herhalen, tot het liefdesverdriet over is", legt Schaart uit. 

Waar contact met geliefden heel belangrijk is, is het anderzijds juist verstandig om géén contact te hebben met de ex. Geen appjes, geen sociale media in de gaten houden en geen gezamenlijke feestjes. "Echte vrienden begrijpen dat je die feestjes even overslaat", zegt Schaart. Zijn er kinderen bij de relatie betrokken, dan ligt het net even anders: "Het is noodzakelijk om te blijven communiceren wanneer er kinderen in het spel zijn. Zij mogen niet het slachtoffer worden van de situatie." 

Ook kan het verstandig zijn om een nieuwe hobby op te pakken, maar verlies jezelf daar niet in. "Afleiding is niet goed genoeg. Boos zijn mag, wraakgevoelens mogen er ook zijn, maar laat het niet uit de hand lopen."  

Het wordt zorgelijk wanneer het verdriet na zes maanden niet afneemt, stelt de liefdesverdrietpsycholoog. "Wanneer iemand na maanden blijft smachten naar de ex, ernstig depressief raakt of zelfs suïcidale gedachten krijgt." Ook extreme gewichtsveranderingen zijn een alarmsignaal volgens Schaart. "Een beetje gewicht aankomen of verliezen is niet vreemd, dit trekt wel bij. Maar als het grotere vormen aanneemt is het tijd om aan de bel te trekken. Professionele hulp is dan noodzakelijk om je leven terug op de rit te krijgen."

Valentijnsdag

Voor mensen met een gebroken hart kan Valentijnsdag extra confronterend zijn. Een dag die helemaal in het teken staat van liefde kan het gemis alleen maar groter maken. Die gevoelens mogen er ook vandaag gewoon zijn, vertelt Schaart. "Ga gerust de hele dag zwelgen, je mag helemaal in dat verdriet hangen." 

Daarna is het tijd voor relativering. "Zie ook in dat het een commerciële dag is waar grote bedrijven heel veel geld aan verdienen", zegt ze. Haar advies? Wees je eigen Valentijn. "Koop een mooi cadeau voor jezelf, of neem jezelf mee op 'date'. Ga een dagje naar de sauna, boek een massage, neem desnoods een minnaar mee naar huis." Hoe pijnlijk het ook is, liefdesverdriet slijt en uiteindelijk komt er ruimte voor een nieuw hoofdstuk.