Nederlanders vrezen snelle opmars AI: meerderheid denkt controle te verliezen
De snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie leidde deze week tot steeds hardere waarschuwingen. Zo zei AI-onderzoeker Evan Hubinger van Anthropic, het bedrijf achter chatbot Claude, dat hij 'de kans op meer dan 10 procent schat dat AI binnen tien jaar alle mensen zou kunnen doden'.
Ook veel Nederlanders hebben zulke zorgen over AI. Een ruime meerderheid (63 procent) denkt dat AI in de komende tien jaar zelfstandig keuzes kan gaan maken, zonder dat een mens daar opdracht toe geeft.
Mensheid uitroeien
Zes op de tien mensen achten de kans bijvoorbeeld groot dat AI-bots binnen tien jaar belangrijke systemen van bijvoorbeeld overheden of banken zelfstandig kunnen platleggen of zelfs overnemen. De helft verwacht dat ze zelfstandig wapensystemen gaan aansturen. RTL-opiniepeiler Gijs Rademaker: "We legden mensen ook die vergaande bewering van Hubinger voor. Ruim één op de vijf Nederlanders denkt ook dat de kans bestaat dat AI de mensheid zal uitroeien."
Eerder deze maand werd door meerdere topmannen van techbedrijven opgeroepen om de ontwikkeling van de krachtigste AI af te remmen. De oproep komt na een reeks incidenten waarbij AI-agents tijdens veiligheidstests zelfstandig andere websites aanvielen en buiten hun opdracht om contact zochten met mensen en organisaties.
OpenAI gehackt met AI-model van concurrent Anthropic
Anthropic-topman Amodei kreeg opvallend genoeg steun van zijn concurrenten Sam Altman van OpenAI en Elon Musk van xAI. Ook driekwart van de Nederlanders vindt dat de ontwikkeling van AI moet worden afgeremd, totdat duidelijker is hoe de bots onder controle kunnen worden gehouden.
Bedreiging voor de democratie
Zorgen over de rol van AI gaan ook over onze democratie, legt Rademaker uit. "Je kunt een samenleving ook op een andere manier ontregelen dan met wapens. Ongeveer de helft van de Nederlanders rekent er ook op dat AI het publieke debat zelfstandig kan gaan beïnvloeden: bijvoorbeeld bots die zich op eigen initiatief voordoen als 'echte' politici of journalisten. Of die zelfstandig de verkiezingen proberen te beïnvloeden met stromen van desinformatie."
Nederlanders gebruiken vaker AI
De zorgen over AI betekenen niet dat Nederlanders het zelf links laten liggen. "Integendeel, het gebruik groeit snel", zegt Rademaker. "56 procent maakt inmiddels minimaal wekelijks gebruik van kunstmatige intelligentie. Vorig jaar was dat nog 45 procent."
Verantwoording
Het onderzoek is uitgevoerd op 18 en 19 september 2026 onder ruim 18.000 leden van het RTL Nieuwspanel. Het onderzoek is na weging representatief voor vijf variabelen, namelijk: leeftijd, geslacht, opleiding, werkzaamheid en politieke voorkeur (stemgedrag Tweede Kamerverkiezingen 2025). Het RTL Nieuwspanel telt ruim 63.000 leden.
Wil jij voortaan ook meedoen aan onderzoeken van het RTL Nieuwspanel? Meld je dan hier aan!