Ondanks twee dagen aandringen weigert Jetten te kiezen voor rechts of links: 'Stuurloze indruk'
Het minderheidskabinet van Rob Jetten steunt op een coalitie van D66, VVD en CDA, die samen 66 zetels heeft en dus 10 zetels tekortkomt voor een meerderheid. Ook in de Eerste Kamer hebben deze partijen geen meerderheid.
Reikhalzend uitgekeken
En dus is er steun nodig van oppositiepartijen. Maar welke gaan dat worden? Die vraag zorgde ervoor dat er reikhalzend werd uitgekeken naar het optreden van Jetten, tijdens zijn eerste Algemene Politieke Beschouwingen als premier.
Want woensdag, op dag één van de Algemene Beschouwingen, wilde de gehele oppositie duidelijkheid over welke koers het kabinet zou inslaan op zoek naar steun.
Verder gesprek
Jetten begon zijn verhaal door weliswaar opnieuw te pleiten voor samenwerking, maar een keuze voor rechts of links, die kwam er niet. "Om nu vandaag de keuze te maken, vinden wij echt tekortdoen aan het land", zei Jetten.
Hij wil verder in gesprek met de fractievoorzitters van zeven oppositiepartijen om steun te vinden voor de begroting én het belastingplan van zijn kabinet. Het gaat om PRO, 50PLUS, Volt, ChristenUnie, SGP, JA21 en de BBB.
'Modderpoel in'
Het niet kiezen van Jetten, ondanks het vele aandringen, leidde tot felle kritiek van de gehele oppositie. De partijen verwijten de coalitiepartijen van het minderheidskabinet het zelf onderling niet eens te zijn.
De opmerkingen van Jetten leidden tot ontsteltenis in de Kamer, bekijk dat hier:
Zo waarschuwde ChristenUnie-leider Mirjam Bikker het kabinet om het eerst onderling zelf eens te moeten worden, voordat het kan gaan onderhandelen met oppositiepartijen. "Als het kabinet zo doorgaat, gaan we met z'n allen de modderpoel in.”
Tijd begint te dringen
Ook SGP-leider Chris Stoffer wilde een keuze. "Want als we zo doorsudderen, dan gaan we er niet komen." PRO-leider Jesse Klaver ziet ook onenigheid binnen het kabinet als reden voor het gebrek aan duidelijkheid. "De minister van Financiën wil een andere richting op dan de premier. Doe eerst je eigen huiswerk en kom dan bij ons terug. Anders wordt het een ramp", zei Klaver.
De tijd begint te dringen voor het kabinet, omdat over twee weken het debat over de inkomsten en uitgaven is. Dat geeft het kabinet een week om tot een akkoord te komen met oppositiepartijen.
Brad Pitt
Jetten zei tijdens het debat dat hij hoopte dat het zo snel zou lukken om een deal te sluiten met oppositiepartijen. "Als het binnen een week lukt, zou dat fantastisch zijn", aldus Jetten. PRO-leider Klaver was daar niet van onder de indruk. "Als ik op Brad Pitt zou lijken, zou dat ook fantastisch zijn", reageerde die, tot hilariteit van de Tweede Kamer.
Bekijk dat hier:
Maar volgens premier Jetten is het in andere jaren ook gelukt 'om zo'n miljoenennota fors te verbouwen' nadat die is gepresenteerd met Prinsjesdag. "Dat kan ook dit jaar. Wij zullen daarvoor die agenda's leegvegen om die gesprekken te voeren."
Toch later
Later zei Jetten dat de deadline ook eventueel kan worden verschoven naar oktober, als de Tweede Kamer in debat gaat over het plan voor de belastingen. Daarmee leek die kwestie over de richting van het minderheidskabinet al voor de lunchpauze op dag twee van de Algemene Beschouwingen afgehandeld.
Maar daarmee is het nog lang niet afgelopen. De komende tijd gaan de onderhandelingen voor steun voor de begroting door.
Fons Lambie: 'Duidelijk dat Jetten nog geen duidelijk plan heeft'
"Ook na twee dagen debat is het duidelijk dat de premier van het minderheidsexperiment nog geen duidelijk plan heeft”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "Er is geen duidelijke route naar een meerderheid. En zo blijft de premier en zijn minderheidskabinet een stuurloze indruk maken. En Jetten zit met een coalitie die zelf verdeeld is of ze over links of over rechts wil. Want de VVD wil naar rechts en D66 wil naar links. En dat is al sinds de formatie zo."
"Hoe gaat dit nu verder? De komende weken krijgen we weer gesprekken met de oppositie. Dat mislukte deze zomer, maar nu met de miljoenennota komt er dus een nieuwe poging. En hoe gaan ze het dan doen, is de grote vraag. Komt er dan wel een keuze, tussen PRO of JA21? En wordt er dan per begroting een akkoord gesloten, en kijken ze dan maar wat lukt?"
"Er is geen meerderheid bereid om het minderheidskabinet weg te sturen. Dus voorlopig kunnen ze verder met blijven proberen. En blijven voortmodderen."
