EU-leiders akkoord: de digitale euro komt er, maar hoe gaat die werken?

1. Wat is de digitale euro?

Het geld zoals we dat nu kennen, bestaat eigenlijk uit twee soorten. Publiek geld is het contante geld dat in omloop is; muntjes en briefgeld. En er is privaat geld: het geld dat jij op je rekening hebt staan, en waarmee je betaalt als je in winkels pint. 

De digitale euro is een soort tussenvariant: publiek geld, maar dan wel digitaal. Je kunt het bewaren op een speciale rekening voor je digitale euro's. Met een speciale pas of een app op je telefoon kun je ermee betalen, online en offline. Dus ook wanneer je geen internetverbinding hebt of er een pinstoring is. Vergelijk het met contant geld: als je dat eenmaal hebt opgenomen, kun je het ook op elk moment uitgeven. Maar dan dus digitaal. 

2. Ik kan toch al pinnen?

Zeker. Maar de Europese Centrale Bank vindt het ook belangrijk dat er voldoende publiek geld in omloop blijft. En we betalen steeds minder met contant geld. Pinnen doe je met je bankpas of creditcard, en die staan onder beheer van grote Amerikaanse bedrijven, zoals Visa en Mastercard. Daar zijn zorgen over. De Nederlandsche Bank waarschuwde al eens voor die grote afhankelijkheid.

Bovendien heeft elk EU-land zijn eigen betalingssysteem, waardoor niet elke bankpas in elk EU-land werkt. De digitale euro moet straks in de hele EU op dezelfde manier werken.

Daarnaast moet je er ook offline mee kunnen betalen. Net als met contant geld. Als er straks een pin- of stroomstoring is, dan kun je met je voorraad digitale euro's blijven betalen. Ook via je telefoon.

3. Kun je straks overal met de digitale euro betalen?

Dat is wel het idee. Winkeliers die klanten nu de mogelijkheid bieden om te pinnen, moeten straks ook de digitale euro accepteren. Je zou moeten kunnen betalen met de digitale euro op hetzelfde kastje als waarmee je ook een pinbetaling voldoet. Bedrijven onderling hoeven dan weer geen digitale euro's te accepteren, en zelf kun je er ook voor blijven kiezen geen gebruik te maken van de digitale euro. 

4. Hoe zit het met privacy?

Sinds de ECB met het plan voor een digitale euro is gekomen, zijn er veel zorgen over privacy geuit. In de huidige plannen is de digitale euro anoniem; je offline transacties worden niet bijgehouden. Ook is de digitale euro niet programmeerbaar, wat betekent dat de ECB niet mag bepalen waar de digitale euro wel en niet aan mag worden uitgegeven. Dat gebeurde eerder bijvoorbeeld wel met China's digitale munt en was voor veel mensen een grote zorg.

Hoewel de lidstaten aan de zorgen tegemoet hebben geprobeerde te komen, zijn ze niet bij iedereen weg. 

5. Kan ik straks mijn bankrekening opzeggen en alleen nog digitale euro's aanhouden?

Daar zit precies een grote zorg van commerciële banken. Zij vreesden dat mensen, zeker in tijden van lage rente, massaal hun (spaar)geld zouden weghalen bij de banken en hun geld in de vorm van digitale euro's zouden stallen bij de veiliger geachte Europese Centrale Bank. Om die reden komt er straks een maximumsaldo aan digitale euro's dat je mag aanhouden. Hoe hoog dat maximum wordt, moet nog worden bepaald.